|
 اميركبير و امرای صغير
در ادامه اين جلسه كواكبيان خطاب به سليمي نمين گفت: اينكه عباس امانت قبله عالم را نوشته است چه ربطي به اصلاحطلبان دارد و چه كسي گفته است امانت در جرگه اصلاحطلبان ميگنجد؟
ایسنا: مناظره مصطفي كواكبيان دبيركل حزب مردمسالاري و عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس و عباس سليمينمين رييس دفتر مطالعات و تدوين تاريخ ايران با موضوع " اميركبير و امراي صغير" از سوي انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه اميركبير در تالار مركزي اين دانشگاه برگزار شد.
در ابتداي اين مراسم كواكبيان به پنج روش اصلاحي اميركبير در حوزههاي اداري، اقتصادي، فرهنگي و ضد استعماري و ضداستبدادي اشاره كرد و گفت: ميرزا تقيخان اميركبير گرچه صدراعظم شد اما خود يك روزنامهنگار بود و از اقدامات فرهنگي او نيز انتشار روزنامه وقايعالاتفاقيه بود.
وي با اشاره به اصلاحات فرهنگي اميركبير به تاسيس مدارس علوم جديد از جمله دارالفنون اشاره كرد و گفت: اصلاحات بايد از فرهنگ شروع شود و اگر تحول فرهنگي جدي گرفته نشود اصلاحات چندان به ثمر نخواهد رسيد.
وي همچنين در ارتباط با اقدامات اميركبير در حوزه اصلاحات اداري تصريح كرد: اميركبير دست عناصر ناشايسته را از دستگاه ديواني كوتاه كرد كه البته همين افراد بيشترين توطئه را عليه او انجام دادند تا اميركبير را از صدارت بيندازند.
اين عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس به اصلاحات اقتصادي اميركبير اشاره كرد و گفت: ميزرا تقي خان اميركبير ماموريتهاي مهمي در حوزه اقتصادي بر عهده گرفت و اقدامات مالي و اقتصادي بسياري را به اجرا درآورد كه از جمله ميتوان به توجه او به توليد ملي اشاره كرد و در حوزه اصلاحات ضداستبدادي هم حقيقتا ميتوان گفت كه اميركبير پيشتاز بوده است تا نگذارد واليان در سراسر كشور در شرايطي كه وضع كشور نابسامان بود زور بگويند و در دوره صدارت اميركبير مردم عزت ويژهاي پيدا كرده بودند و در اين دوره بود كه ديكتاتورهايي كه از قبل به ارث رسيده بود از كشور رخت بر بست.
وي همچنين در رابطه با اقدامات ضداستعماري اميركبير گفت: اميركبير اصلاحاتي در زمينه استعمار و مقابله با خارجيها انجام داد و اولين ماموريتي كه اميركبير انجام داد و باعث نقشآفريني بسيار او شد در ماجراي سفرش به روس بود و باعث شد كه اميركبير ديپلماسي كشور را به خوبي بشناسد و با فتنههايي كه انگليس داشت تا در دستگاه ايران نفوذ پيدا كند آشنا شود كه همين مقابلهها باعث قتل او شد؛ چراكه آقاخان نوري از عوامل دست نشانه بود.
وي افزود: در پنج زمينه ضديت با استعمار، ضديت با استبداد، اصلاحات فرهنگي، اجتماعي و اداري اصلاحطلبي اميركبير براي ما مشخص ميشود.
در ادامه سليمي نمين اميركبير را " قرباني دو پديده زيادهخواهي آنهايي كه مزيتهايي را براي خود رقم زده بودند و بيگانگاني كه از طريق ايجاد فساد در ايران درصدد بودند براي خود جاي پا ايجاد كنند، دانست" و گفت: ورود استعمار به ايران به تدريج موجب پرداخت رشوه به مسوولان و به استخدام درآمدن بيگانگان شد كه از جمله آنها ميتوان به آقاخان نوري اشاره كرد و به تدريج با پيوند اين دو پديده فرد شايستهاي مثل اميركبير به قربانگاه برده شد.
وي تصريح كرد: در مورد آنچه امروز در رابطه با اميركبير در جامعه به نام اصلاحات مطرح ميشود بهتر است بحث و بررسي شود؛ چراكه سال گذشته كتابي به نام قبله عالم توسط عباس امانت منتشر شد كه او از بهاييهايي است كه با استقلال ايران ستيز جدي دارد، پس بايد بررسي شود دامنه اصلاحات برخيها اميركبير را نيز در برميگيرد يا خير؟
وي با اشاره به اينكه " عباس امانت به لحاظ تاريخي خصومت ديرينهاي با اميركبير دارد" افزود: اميركبير جريان بهائيت را به خوبي شناخت و در مقام سركوب آن قرار گرفت پس امانت كتابي به نام قبله عالم نوشت و در صدد تخريب چهره اميركبير برآمد و اين موضوع قابل فهم است؛ اما آنچه قابل فهم نيست و ماهيت برخي مدعيان اصلاحات را روشن ميكند اين است كه كتاب امانت عليه اميركبير را بارها و بارها مورد تائيد قرار دادهاند و وقتي نقدي بر اين كتاب انجام شد با عكسالعمل آنها مواجه شد.
رييس دفتر مطالعات و تدوين تاريخ ايران به آنچه " تعداد مقالههايي كه در روزنامههاي مدعي اصلاحطلبي در تبليغ كتاب عباس امانت منتشر شده " خواند، اشاره كرد و افزود: آيا خوب است براي خوشايند امروز برخي دول غربي عدهاي درصدد تخريب چهرههاي ارزنده تاريخي ما برآيند؟ براي تطهير چهره غرب در ايران، چهره اميركبير در ايران را تخريب كنند؟ اين موضوع ميتواند شاخصهايي را براي درك اين مطلب قرار دهد كه ما براي ايجاد برخي پيوندها تا كجا پيش ميرويم و براي كسب پشتيباني تا كجا با دولت انگليس همكاري ميكنيم.
وي با اشاره به اينكه " اميركبير براي اولين بار سيستم ارتباطي دانشگاهي را در كشور ايجاد كرد" گفت: اين چهره شايستهاست كه بايد به آن فخر ورزيد، چطور به سهولت با دست خود اين اعتبار را تخريب ميكنيم. پس آنچه امروز ميتواند ملاك ارزيابي دقيق چهرههاي تاريخي و مبارزيني كه عليه بيگانگان از هيچ تلاشي كوتاهي ندارند ملاك عامل خود قرار دهيم، اين است كه اگر ميخواهيم جامعه راه اصلاحات واقعي را طي كند و مشكلات با درايت مردان سالمي كه ريشه در مرز و بوم ما دارند حل شود بايد شاخصهايي مثل اميركبير را پاس بداريم.
وي گفت: اينكه مقابله با پديده بيگانه چقدر مورد توجه شخصيتهايي كه قصد تعدي و ترويج عدم سلامت در جامعه را دارند مورد توجه قرار گيرد و نسبت به آن حساسيت جدي داشته باشيم نكتهاي بسيار بااهميت است؛ البته روي سخن من با آقاي كواكبيان نيست و ايشان را جزو روزنامههاي سالمتر ميدانم و بايد بگويم ما زماني ميتوانيم راه بزرگان در جامعه را هموار كنيم كه زندگي آنها را پاس بداريم و در ميان خود ترويج و تبليغ كنيم.
در ادامه اين جلسه كواكبيان خطاب به سليمي نمين گفت: اينكه عباس امانت قبله عالم را نوشته است چه ربطي به اصلاحطلبان دارد و چه كسي گفته است امانت در جرگه اصلاحطلبان ميگنجد؟
وي در رابطه با خصومت امانت با اميركبير به خاطر بهايي بودنش به فرمان كشته شدن سيدعلي محمد باب توسط اميركبير اشاره كرد و افزود: اميركبير حتي با خرافهگرايي و ترويج برخي روزهخوانيها، مداحيها و قمهزنيها و غيره هم مقابله كرد و شاهد بوديم كه او بسياري از القابها غير از واژه جناب را حذف كرد؛ لذا اصلاحات فرهنگي و دامنه گسترده اصلاحات اميركبير شامل بسياري زمينهها بود كه حتي در مباحث مذهبي نيز وارد ميشد.
وي گفت: معتقدم اگر ما بخواهيم مثال بزنيم در دوران معاصر از كتاب هاشمي رفسنجاني ميتوان ياد كرد كه من اميركبير را با اين كتاب فهميدم و رفسنجاني از كساني بود كه قبل از پيروزي انقلاب در مورد خدمات اميركبير به عنوان قهرمان ملي كتابي نوشته است پس اگر آقاي سليمي نمين از اين كتاب ايراد ميگرفت بحث قابل طرح بود در حالي كه ما هيچ دفاعي از كتاب قبله عالم نداريم و آن را در جرگه اصلاحطلبي نميدانيم.
مدير مسوول روزنامه مردمسالاري افزود: اميركبير آنقدر ضداستبداد بود كه جلوه ضد استعماريش تحت الشعاعجلوه ضداستبدادي او بود و اساسا استبداد را از بين برد و حقيقت ماجرا اين بود كه مادر ناصرالدين شاه با اميركبير مخالف بود چون اميركبير پسر آشپزباشي و از طبقه پايين جامعه بود، او اعتقاد داشت اميركبير حق ندارد به مقامات بالا برسد.
وي با بيان اينكه " اميركبير در ديپلماسي و سياست خارجي اصلاحاتي انجام داد" افزود: اصلاحات اگر بخواهد به سامان برسد نميتواند وابسته به بيگانه باشد، اما بحث اين است كه در ماجراي كشته شدن اميركبير بايد توجه كنيم عدهاي توطئه كردند كه ميز و صندليشان به خطر ميافتاد و براي ناصرالدينشاه اين توهم پديد آمد كه اگر اميركبير از بين نرود ممكن است ادعاي سلطنت او را بكند.
وي با تاكيد بر اينكه " اصلاحطلبي كه از نظام عبور كند اصلاحطلب نميدانم" گفت: ما در بين اصلاحطلبان و آنها كه درون نظام فكر ميكنند اصلاحطلبان دلسوز داريم كه پاي انقلاب ايستادهاند و معتقديم كه يكي از بزرگترين اصلاحطلبان تاريخ اميركبير است.
سليمي نمين نيز اظهار كرد: اينكه بگوييم استعمار در قتل اميركبير نقش كمتري داشته است و به شكلي نقش استبداد را پررنگ كنيم، درست نيست، در حالي كه اميركبير نخست وزير استبداد بود، يعني در زمان ناصرالدين شاه كه نمود استبداد است اين مقام را پذيرفت و بايد بگويم ما در سرگذشت اميركبير آنچه را كه ايشان را به عنوان فرد شايسته نشان ميدهد حساسيت او نسبت به ورود بيگانگان به كشور ميدانيم و آنچه توسط زيادهخواهان داخلي صورت گرفت با هدايت بيگانگان بود و در اين ترديدي نيست.
وي بار ديگر درباره "انتشار مقالههايي در روزنامههاي اصلاحطلب در حمايت از كتاب عباس امانت" افزود: شاهديم برخي روزنامههاي مدعي اصلاحطلبي در مقام تبليغ كتاب عباس امانت برآمدهاند و اگر آقاي كواكبيان قبول دارد برخي رسانهها در كشور تحت نام اصلاحطلبي اقداماتي ميكنند كه بيگانه مورد پسند خود ميداند. شايسته است عزيزاني مثل كواكبيان و روزنامههايشان اين موضوع را مطرح كنند تا رقباي سياسي اين عزيزان نتوانند كل جريان آنها را زير سوال برند.
وي افزود: من آقاي كواكبيان را در برخي محافل منصف مييابم اما نه اينكه به صراحت در برابر انحرافات بايستد. به ايشان توصيه ميكنم اميركبير متعلق به آحاد جامعه است و ملت فهيم از چنين وزنههايي مراقبت ميكنند؛ چراكه ميتواند در مسير آينده راهنما باشد و چه اشكال دارد كه آقاي كواكبيان اين هزينهها را پرداخت كند و گاهي نسبت به برخي كساني كه به نام اصلاحات در جهت تخريب مباني استقلال ايران گام برميدارند مقابله كنند. به طور مثال در مجلس نيز نمايندگاني هستند كه انتقادات جدي به شخص كواكبيان و هم نيروهاي جناح خود دارند، يعني فارغ از تعلق حزبي و منصفانه بر اساس اصول عمل ميكنند. پس نبايد همه اصول را قرباني گرايش سياسي و حزبي خود كنيم.
رييس دفتر مطالعات و تدوين تاريخ ايران گفت: اگر خودمان با دست خود نيروي تندرو و ناسالم را از خود دور كنيم فضاي سياسي كشور منصفانه خواهد شد و براي قشر جوان نيز روشن ميشود و همين طور در مسائل اخير اگر اين شيوه پياده ميشد ميتوانستيم ارتباطات منصفانهتر و دقيقتر كه منافع عمومي را در برگيرد، داشته باشيم. |
